Συχνές Ερωτήσεις Βιολιού & Βιόλας

Συχνές Ερωτήσεις Βιολιού & Βιόλας

ΧΟΡΔΕΣ ΒΙΟΛΙΟΥ – ΒΙΟΛΑΣ

Πόσο συχνά πρέπει να αλλάζω χορδές?

Θα χρειαστεί να κάνετε αλλαγή χορδών όταν ο ήχος που βγαίνει με το παίξιμο είναι μουντός και δεν έχει διαύγεια ή όταν θέλετε να αναβαθμίσετε την ακουστικότητα του οργάνου σας.

Η ηχητική διάρκεια των χορδών του βιολιού ή της βιόλας κυμαίνεται μεταξύ 6-10 μήνες και επηρεάζεται από τη συχνότητα παιξίματος, την ποιότητα και τον τρόπο συντήρησής τους.

Βέβαια αν στο παραπάνω μεσοδιάστημα κάποια χορδή σπάσει μπορεί να αλλαχθεί, αλλά πάντα θα ζητάτε του ιδίου τύπου και κατασκευαστή με τις υπόλοιπες που έχει στο όργανο σας.

Η ΠΡΟΤΑΣΗ ΜΑΣ

  • Μη περιμένετε να σπάσουν για να αποφασίσετε να αλλάξετε τις χορδές του οργάνου σας.
  • Ένα καλής ποιότητας σετ χορδών αλλάζει θεαματικά την ηχητική απόδοση ακόμη και ενός οικονομικού οργάνου!
  • Ένα σωστό και ευχάριστο ηχητικό αποτέλεσμα είναι πολύ σημαντικό ακόμη και αν είστε αρχάριος!

Τι είδους χορδές πρέπει να διαλέξω για το βιολί μου?

Υπάρχουν 3 βασικά είδη χορδών με βάση το υλικό κατασκευής του πυρήνα τους:

Εντέρινες χορδές

Το έντερο του προβάτου υπήρξε εδώ και αιώνες το αρχικό υλικό κατασκευής των χορδών των έγχορδων μουσικών οργάνων, συνεπώς και του βιολιού.

Σήμερα χρησιμοποιείται για τον πυρήνα της χορδής, ενώ η περιέλιξη γίνεται με ασήμι ή αλουμίνιο. Υπάρχουν βέβαια ακόμη σκέτες εντέρινες χορδές τις οποίες επιλέγουν αυτοί που παίζουν κυρίως μπαρόκ ή αναγεννησιακή μουσική.

Οι εντέρινες χορδές δίνουν ένα μοναδικά ζεστό, γλυκό και πλούσιο ήχο, λόγω δε της ελαστικότητας τους έχουν μικρότερη αντίσταση και είναι αρκετά μαλακές στα δάκτυλα.

Το βασικό μειονέκτημά τους είναι ότι το υλικό τους επηρεάζεται εύκολα από αλλαγές θερμοκρασίας και υγρασίας, ενώ από τη στιγμή που θα τοποθετηθούν στο όργανο χρειάζονται περίπου μια εβδομάδα για να σταθεροποιηθεί η τονικότητά τους. Για τους λόγους αυτούς χρειάζονται συχνότερο έλεγχο χορδίσματος.

Ατσάλινες χορδές

Οι ατσάλινες χορδές εμφανίστηκαν τον 19ο αιώνα και είχαν ευρεία διάδοση ειδικά για την 1η την πιο λεπτή σε διάμετρο, ΜΙ ή Ε του βιολιού.

Έκτοτε το ατσάλι χρησιμοποιείται και στις υπόλοιπες χορδές με περιέλιξη, σαν υλικό για τον πυρήνα της χορδής, ενώ η περιέλιξη γίνεται με άλλα υλικά όπως ασήμι, τιτάνιο, χρώμιο, κ.α.

Οι ατσάλινες χορδές δίνουν ένα έντονο, λαμπερό και οξύ ήχο, είναι δε πολύ δημοφιλείς στους εκτελεστές μη κλασικού ρεπερτορίου.

Η διάρκειά τους είναι πολύ καλή, δεν επηρεάζονται από κλιματολογικές συνθήκες, εκτός της υπερβολικής υγρασίας με αποτέλεσμα την οξείδωση, οπότε έχουν σταθερότητα στο χόρδισμα. Είναι όμως σκληρές στη επαφή με τα δάκτυλα και φθείρουν την ταστιέρα στα σημεία επαφής.

Συνθετικές χορδές

Στην αρχή της δεκαετίας του 1970 η εταιρεία Τhomastik-Infield παρουσίασε ένα πρωτοποριακό σετ χορδών τις Dominant, από ένα είδος πλαστικού υλικού το perlon.

Στόχος ήταν να κατασκευαστεί ένα είδος χορδής που θα έχει όλα τα χαρακτηριστικά του ηχοχρώματος που αποδίδει μια εντέρινη χορδή, χωρίς τα μειονεκτήματα της (αστάθεια στο χόρδισμα & χαμηλή απόκριση).

Το εγχείρημα πέτυχε και έκτοτε πολλοί κατασκευαστές υιοθέτησαν το υλικό αυτό στον πυρήνα των χορδών με περιέλιξη και το εξέλιξαν με νέες τεχνικές και υψηλής τεχνολογίας συνθέσεις πλαστικού.

Με βάση τα παραπάνω υλικά οι κατασκευάστριες εταιρίες διαθέτουν πλέον πολλούς και διαφορετικούς τύπους χορδών με σκοπό να καλύψουν την κάθε απαίτηση. Η ποιότητα και ο συνδυασμός των υλικών επηρεάζουν σημαντικά τον τόνο και τη χροιά του παραγόμενου ήχου.

Η ΠΡΟΤΑΣΗ ΜΑΣ

  • Πειραματιστείτε αρχικά με διαφορετικά υλικά του ιδίου κατασκευαστή, για να διαπιστώσετε ποιος ήχος σας ταιριάζει καλύτερα.
  • Αφού κατασταλάξετε σε υλικό δοκιμάστε χορδές της ίδιας σύνθεσης από διαφορετικούς κατασκευαστές.

Πώς ζητάω τις χορδές που θέλω να αγοράσω?

Η αρίθμηση των χορδών ξεκινά από κάτω (λεπτότερη), προς τα πάνω. Στα φακελάκια είναι πάντα σημειωμένος ο αριθμός της χορδής και το γράμμα με τη λατινική απεικόνιση.

Για τη διευκόλυνσή σας παραθέτουμε τον παρακάτω πίνακα με την αντιστοιχία αριθμός -νότα -γράμμα:

Έτσι αν θέλετε να αγοράσετε μεμονωμένες χορδές μπορείτε να τις ζητήσετε χρησιμοποιώντας όποιο από τους παραπάνω χαρακτηρισμούς θέλετε (αριθμό – νότα ή γράμμα), προσδιορίζοντας πάντα το είδος και το μέγεθος του οργάνου που έχετε και τον κατασκευαστή που επιθυμείτε.

Με τι μπορώ να καθαρίσω τις χορδές?

Υπάρχουν ειδικά καθαριστικά χορδών με συγκεκριμένη σύνθεση, που τις καθαρίζουν από τα υπολείμματα του ρετσινιού, του ιδρώτα, του λίπους των δακτύλων και της σκόνης που συγκεντρώνουν.

Ο καθαρισμός πρέπει να γίνεται μετά από κάθε παίξιμο, βάζοντας μικρή ποσότητα καθαριστικού σε ένα πανάκι από μαλακό ύφασμα που δεν αφήνει χνούδι, πεερνάτε κατά μήκος τις χορδές προσέχοντας μην έρθει σε επαφή με τα ξύλινα μέρη του οργάνου. Σκουπίζετε αμέσως με στεγνό πανί από μικροίνες κατά προτίμηση.

ΧΟΡΔΙΣΜΑ ΒΙΟΛΙΟΥ – ΒΙΟΛΑΣ

Πώς θα χορδίσω σωστά το βιολί μου?

Λόγω του ότι τα κλειδιά στο βιολί και στη βιόλα δεν έχουν ελεγχόμενο μηχανισμό περιστροφής, προτείνουμε να τοποθετήσετε βιδάκια στη χορδιέρα του οργάνου σας ώστε να μπορείτε μέσω αυτών να πετυχαίνετε ακρίβεια στο χόρδισμα.

Παράλληλα προμηθευτείτε ένα ηλεκτρονικό χορδιστήρι, με το οποίο, σε ελάχιστο χρόνο, θα χορδίσετε το όργανό σας σωστά και εύκολα.

Κάθε πότε πρέπει να χορδίζω το βιολί ή τη βιόλα μου?

Το χόρδισμα του οργάνου πρέπει να γίνεται κάθε φορά που το πιάνετε στα χέρια σας για να παίξετε. Οι συνθήκες θερμοκρασίας υγρασίας, επηρεάζουν άμεσα την τονικότητα των χορδών.

Σημαντικό ρόλο παίζει επίσης το είδος και η ποιότητα των χορδών. Πριν λοιπόν την εξάσκησή σας στο σπίτι, το μάθημα, ή την εμφάνισή σας σε μια συναυλία, κάντε ένα επιμελημένο χόρδισμα του οργάνου, το οποίο θα ελέγχετε και ενδιάμεσα.

Ένας παράγοντας που δεν πρέπει να σας διαφεύγει είναι και η διαφορά θερμοκρασίας η οποία πιθανώς υπάρχει στον χώρο που βρίσκεστε για να παίξετε σε σχέση με τον προηγούμενο απ’ όπου έρχεστε.

Για να αποδώσει ένα μουσικό όργανο θα πρέπει να μεσολαβήσει ένας χρόνος προσαρμογής, που υπολογίζεται στις δυο ώρες. Φυσικά στο χώρο μελέτης καλό θα είναι το έγχορδο να είναι εκτός θήκης και σε κατάλληλη βάση στήριξης.

Πώς μπορώ να διατηρήσω την ταστιέρα του βιολιού μου σε καλή κατάσταση?

Η ταστιέρα του βιολιού ή της βιόλας συνήθως κατασκευάζεται από έβενο, δεν φέρει τάστα (παρόλο που την αποκαλούμε τασιέρα), η δε επεξεργασία της είναι τέτοια που αφήνει το ξύλο να αναπνέει.Στα οικονομικά βιολιά μπορεί να είναι από φθηνότερο ξύλο που βάφεται μαύρο.

Τα υπολείμματα ιδρώτα από τα δάκτυλα του εκτελεστή, η σκόνη του ρετσινιού από το δοξάρι, η σκόνη του περιβάλλοντος συνδυασμένα με την υγρασία, κάθονται πάνω στην επιφάνεια της και αλλοιώνουν την υφή της.

Η συντήρηση της ταστιέρας από ειδικευμένο τεχνικό, κάθε 8-10 μήνες περίπου, ανάλογα βέβαια και το παίξιμο και την τοξικότητα του ιδρώτα, είναι απαραίτητος και συνδυάζεται συνήθως με την αλλαγή χορδών.

ΔΟΞΑΡΙ

Τι πρέπει να προσέχω στο χειρισμό του δοξαριού?

Το πώς χρησιμοποιείτε το δοξάρι στο παίξιμο είναι θέμα διδασκαλίας και αφορά τον/την καθηγητή-τρια σας.
Το πώς θα το συντηρείτε ώστε να διατηρείται σε καλή κατάσταση είναι δική σας και δική μας υπόθεση.

Είναι απαραίτητο να καθαρίζετε το τόξο του δοξαριού μετά από κάθε παίξιμο, με ένα στεγνό μαλακό πανί, από τα υπολείμματα της σκόνης από το ρετσίνι και ειδικά αν τα χέρια σας ιδρώνουν να σκουπίζετε καλά τα σημεία που έρχονατι σε επαφή με τα δάκτυλα σας.

Χαλαρώνετε ελαφρά τη βίδα του δοξαριού όταν το βάζετε στη θήκη, Αν τη νοιώσετε σφικτή μην τη ζορίσετε, απλά φέρτε το δοξάρι σας για μια συντήρηση.

Πόσο συχνά πρέπει να περνάω με ρετσίνι τις τρίχες από το δοξάρι μου?

Καταρχήν όταν έχετε ένα καινούργιο δοξάρι, χρειάζεται λίγη περισσότερη επιμέλεια και υπομονή στο περασμα του με ρετσίνι.

Χαράζετε λίγο την επιφάνεια του ρετσινιού αν είναι στιλπνή, ώστε να διευκολύνετε το άπλωμα του υλικού και τεντώνετε τις τρίχες από τον μηχανισμό της βίδας.

Στην συνέχεια με κινήσεις επάνω-κάτω, ξεκινώντας από το κάτω μέρος του δοξαριού σταδιακά ανεβαίνετε προς τα επάνω, δουλεύοντας μικρότερες περιοχές και τέλος με πλήρεις κινήσεις πάνω-κάτω σε όλο το μήκος του.

Από εδώ και πέρα η συχνότητα περάσματος έχει να κάνει με το πόση ώρα παίζετε και πώς ακούτε τον ήχο, οπότε ανάλογα τροφοδοτείτε.

Υπάρχουν αρκετά είδη ρετσινιού στο εμπόριο. Σε τι διαφέρουν και πώς θα διαλέξω το καταλληλότερο για μένα?

Το ρετσίνι των βιολοειδών ή κολοφώνιο παράγεται από το ρετσίνι που συλλέγεται από περίπου 110 διαφορετικά είδη πευκόδενδρων από Ασία, Ευρώπη Βόρεια Αμερική, Νέα Ζηλανδία. Το χρώμα και η σκληρότητα του επηρεάζεται από την εποχή που συλλέγεται και η σκληρότητα του επίσης.

Αν είστε αρχάριος μπορείτε να επιλέξετε ένα οικονομικό ρετσίνι, έχετε μόνο υπόψη σας οτι βγάζει αρκετή σκόνη κατά τη χρήση.

Αν είστε προχωρημένος σπουδαστής ή επαγγελματίας πειραματιστείτε με τα διαφορετικά είδη που υπάρχουν, για να κατασταλάξετε σ’αυτό που ταιριάζει στο τρόπο παιξίματος και το ήχο που θέλετε να έχετε για το είδος της μουσικής που ερμηνεύετε.

Τα σκούρα ρετσίνια (dark roisins) είναι πιο μαλακά και γίνονται κολλώδη σε περιβάλλον ή σε εποχή με υψηλή υγρασία, ενώ τα ανοικτόχρωμα είναι πιο σκληρά.

Το ρετσίνι, σαν υλικό, είναι ιδιαίτερα υδρόφιλο και η υγρασία περιβάλλοντος αλλοιώνει τη συμπεριφορά του.

Στην επεξεργασία της πρώτης ύλης – του ρετσινιού – οι κατασκευάστριες εταιρίες μπορεί να προσθέτουν και άλλα υλικά με στόχο να διαφοροποιήσουν το αποτέλεσμα του τελικού προϊόντος και να καλύψουν ανάγκες των μουσικών.

‘Έτσι έχουμε και ρετσίνια με προσθήκες μετάλλων όπως χρυσό ή ασήμι. Το ρετσίνι με χρυσό παράγει ένα ζεστό και καθαρό ήχο ενώ αυτό με ασήμι παράγει ένα πιο οξύ και επιβλητικό ήχο ειδικά στα ψιλά.

Έχει μειωθεί ο αριθμός των τριχών στο δοξάρι μου, θα πρέπει να αγοράσω άλλο?

Οι τρίχες στο δοξάρι είναι αναλώσιμες και με τη χρήση σπάζουν. ‘Οτον ο όγκος τους μειωθεί, οπότε και το πάιξιμο δυσκολεύει, θα πρέπει και μπορούν να αλλαχθούν. Σίγουρα δε χρεάζεται να αγοράστε καινούργιο δοξάρι.

Το Τεχνικό μας Τμήμα αναλαμβάνει την αλλαγή των τριχών στο δοξάρι σας, ενώ παράλληλα μπορεί να σας προτείνει και το τύπο που μπορείτε να βάλετε.

Οι τρίχες από ουρά αλόγου και μάλιστα οι λευκές είναι αυτές που θεωρούμε καλύτερες για την παραγωγή ένος γλυκού και ζεστού ήχου.

Στα πολύ οικονομικά βιολιά που συνήθως οι τρίχες από το εργοστάσιο έιναι πλαστικές, η αλλαγή τους με αυτές από φυσικό υλικό, σε συνδυασμό με ένα καλό σετ χορδών αλλάζουν την ηχητική συμπεριφπορά του οργανου.

Η ΣΥΜΒΟΥΛΗ ΜΑΣ

  • Η ποιότητα του δοξαριού παίζει σημαντικότατο ρόλο στην απόδοση του ήχου και στην άνεση κατά το παίξιμο μας.Προσέξτε ιδιάιτερα τη συντήρηση του, την ποσότητα του ρετσινιού που βάζετε ώστε να είναι η σωστή και να αλλάζετε τρίχες εγκαιρα.
  • Σε περίπτωση αγοράς καινούργιου δοξαριού, δώστε βάση στην ποιότητα του ξύλου από το οποίο έιναι κατασκευασμένο – το βραζιλιάνικο θεωρείται καταλληλότερο – και στο βάρος του.
  • Ακόμη και αν το βιολί σας είναι χαμηλής ή μεσαίας αξίας αξίζει να πάρετε ένα καλό δοξάρι!

ΚΛΕΙΔΙΑ

Tα κλειδιά του βιολιού μου δεν κρατάνε το χόρδισμα τι πρέπει να κάνω?

Θα πρέπει να αλλάξετε όλα τα κλειδιά του οργάνου σας αμέσως.

Τα καλύτερα και ανθεκτικότερα κλειδιά είναι κατασκευασμένα από σκληρά ξύλα όπως ο έβενος, η τριανταφυλλιά, το boxwood ώστε να μην χαράζονται εύκολα και να διατηρούν το σφηνοειδές σχήμα τους.

Τα περισσότερα βιολιά χαμηλής ή μεσαίας τιμής έχουν από το εργοστάσιο κατασκευής έχουν κλειδιά από μαλακά ξύλα οπότε πολύ γρήγορα χαράσσονται και δεν μπορούν να λειτουργήσουν σωστά κάνοντας το βιολί να ξεχορδίζεται πολύ εύκολα.

Όσο και οικονομικό να είναι το βιολί σας αλλάξτε το συντομότερο τα κλειδιά του με αντίστοιχα εβένινια ή από τριανταφυλλιά. Και μη ξεχνάτε πάντα να ζητάτε κλειδιά ανάλογα του μεγέθους του βιολιού που έχετε.

ΥΓΡΑΣΙΑ

Επηρεάζεται το βιολί από την υγρασία και η θερμοκρασία περιβάλλοντος?

Η υγρασία επηρεάζει σημαντικά την κατάσταση του ξύλου του βιολιού ή της βιόλας σας. Η έλλειψη της κάνει το ξύλο να συρρικνώνεται, ενώ η πολύ υγρασία το κάνει να διογκώνεται με άμεση επίδραση στο παίξιμο.

Πρόσθετα παρατεταμένη ξηρότητα δημιουργεί ραγίσματα στο λούστρο του οργάνου, ενώ η φύλαξη του σε χώρους ζεστούς προκαλεί ξεκόλλημα σημείων του σκάφους.

Υπάρχουν μετρητές υγρασίας περιβάλλοντος που μετρούν τη θερμοκρασία και τη σχετική υγρασία του χώρου. Είναι πολύ σημαντικό να έχετε μια τέτοια συσκευή στο δωμάτιο που έχετε το όργανο σας. Το ιδανικό επίπεδο σχετικής υγρασίας του χώρου είναι μεταξύ 40-50%.

Μετάβαση στο περιεχόμενο